Dutch Data Forum

Data creëert nieuwe waarden, maar wat mag wel en niet?

23 oktober 2019
Data creëert nieuwe waarden, maar wat mag wel en niet?
arrow image Data creëert nieuwe waarden, maar wat mag wel en niet?

Bas van Leeuwen, Business Development Director bij JADS (Jheronimus Academy of Data Science), spreekt op het Dutch Data Forum tijdens de talkshow ethiek en data. In een interview dat we met hem hielden deed hij een boekje open over de essentie van data, data-ethiek, huidige mogelijkheden van data en wat de toekomst ons nog gaat brengen. Voor dit artikel gaan we wat dieper in op de ethiek van data.

Rekenkracht

Tegenwoordig is data iets wat we niet meer weg kunnen denken. Overal wordt data verzameld, maar waar ligt binnen organisaties de grens hoeveel data zij van ons verzamelen? Bas denkt dat er hierbij op hoofdlijnen een tweedeling te maken is tussen twee soorten organisaties; een organisatie die specifieke data – small data -  verzamelt en de rest van de informatie laat gaan omdat deze niet nodig zijn, of een organisatie die zo veel mogelijk opslaat – big data - voor eventueel waardevolle informatie voor de toekomst. Hierbij speelt de mogelijke rekenkracht binnen een organisatie een grote rol – hoe meer data je binnen de organisatie hebt, hoe meer rekenkracht je dient te beheren. Rekenkracht is nodig om de data te analyseren en de ordenen op basis van modellen of algoritmen, zonder deze rekenkracht heb je niet veel aan de data in grote hoeveelheden. Daarom is het belangrijk om na te gaan of je het als organisatie aan kunt om grote hoeveelheden data te beheren. Meer data betekent namelijk ook meer beveiliging. Daarom is het volgens Bas dan ook belangrijk om na te gaan wat het doel is binnen de organisatie en te zorgen dat de data van klanten tegenwoordig niet zomaar op straat komt te liggen. Want meer data betekent ook meer verantwoordelijkheid, investering en inspanning in het beheer ervan.

De invloed van de overheid

Naast het doel van de organisatie is het belangrijk te kijken naar de ethische kant van data. Hoe ver kan en mag je als organisatie gaan met het verzamelen van data? ´Data wordt gebruikt om nieuwe waarden te creëren, maar dit moet wel passen binnen onze Nederlandse wetten. Daarnaast moet het ook acceptabel zijn voor jou als persoon, maar wat voor jou als persoon acceptabel is, kan voor een ander weer onacceptabel zijn.’ Iedereen is hier anders in, daarom is het belangrijk om als organisatie te kijken naar een datagedreven manier van werken die voor haar klanten en belanghebbenden wenselijk en acceptabel is. We zien namelijk graag dat er veel mogelijk wordt gemaakt door gebruik van data, maar willen tegelijkertijd wel dat het binnen ons eigen wenselijke patroon past. ‘Ethiek zijn omgangsnormen’, zegt Bas, ‘De overheid heeft een rol in de wetgeving, zij stellen de kaders waarin bedrijven mogen handelen. De rest dienen wij zelf te bepalen.’ Het is de rol van de maatschappij om zelf na te gaan of iets te ver gaat of niet. Het is daarom belangrijk om altijd na te blijven denken wat betreft gebruik van persoonlijke data. Bas vindt wel dat er een adviserende rol door de overheid kan worden gespeeld binnen de wettelijke kaders. Wanneer zij zorgen voor meer transparantie binnen organisaties, is het voor de maatschappij gemakkelijker om te bepalen of zij het gebruik van hun data binnen een bepaalde organisatie wenselijk vinden.

‘Bij ethiek is het belangrijk, wanneer je voor jezelf een ethische toetsing doet, om ook naar andere te luisteren. Het is makkelijk om enkel vanuit je eigen gevoel te spreken en te zeggen dit is naar mijn inzien wenselijk voor iedereen. Terwijl anderen een geheel tegenovergestelde mening kunnen hebben, waardoor het toch niet zo ethisch bleek te zijn. Daarom is ethiek een bewegend onderwerp en is het belangrijk om te praten met mensen met een andere visie of andere normen en waarden – Hoe denken andere mensen erover? Hoe sta ik hier zelf tegenover? Wat is algemeen gewenst?’

 

Bas schuift tijdens het Dutch Data Forum aan bij de talkshow om te praten over het lastige en bewegende onderwerp ethiek. Hij gaat hier, onder leiding van Roelof Hemmen, in gesprek met Frank Ferro (Post NL), Rachel Marbus (KPN), Kees Verhoeven (Tweede Kamer). Verschillende kanten en visies zullen hier besproken worden om te laten zien dat ethiek niet altijd zo zwart wit is. Het belooft een interessante sessie te worden! Wil jij hier ook bij zijn? Klik dan hier om je direct aan te melden.